Materi Ke 14 Pendidikan agama HIndu Dan Budhi Pekerti Kelas XI

 

Kandayu 

 

 Kandayu adalah nyanyian suci umat kaharingan yang dinyanyikan secara bersama-sama.

 

Kandayu Manyarah Sangku Tambak Raja

 

Kandayu manyarah Sangku Tambak Raja adalah sebuah kidung yang menembangkan tentang maksud dan tujuan persembahyangan, penyerahan Sangku beserta dengan isinya kepada Raying Hatala. Tujuannya untuk memohon agar diberikan sinar kekuatanNya bagi kehidupan manusia agar senantiasa mendapatkan bimbingan baik dalam berpikir, berkata dan berbuat. Kandayu manyarah Sangku Tambak Raja adalah sebuah kidung yang menembangkan tentang maksud dan tujuan persembahyangan, penyerahan Sangku beserta dengan isinya kepada Raying Hatala. Tujuannya untuk memohon agar diberikan sinar kekuatanNya bagi kehidupan manusia agar senantiasa mendapatkan bimbingan baik dalam berpikir, berkata dan berbuat.

 

 

1.Sangku tambak hai pahalendang

Basuang Behes Parei Manyangen Tingang

Rukun tarahan je giling pinang

Inihang luhing je dandang tingang


 2.Sangku Tambak Hai Baguna

Inyarah Bentuk Balai Paseban Raja

Taharep Ulun Bakas Tabela

Manumun Peteh Ranying Hatalla

 

3.Sangku Jituh Basuang Behas

Pambelum Inyarah Dia Bara Tikas

Dengan Hatalla Ilaku Ka-abas

Hambaruan Salamat Bereng Barigas

 

4.Hetuh Itah Uras Manyaksi

Ranying Hatalla te Puna Ati

Biti Bereng Daha dan isi

Bakas Tabela Hatue Bawi

 

5.Hetuh Itah Manyarah Sangku

Panungkup Utus je Raja Bunu

Tutuh Kameluh je Limut Batu

Peteh Hajamban je Raja Uju

 

6.Hatalla Nangkilik Jatta Nanggera

Narui Peteh Sangga Tatamba

Nyalumpuk Sangku je Tambak Raja

Akan Kalunen Sahapus Dunia

 

7.Sangku Inyarah Tumun Peteh

Uka Itah Uras Je Menteng Ureh

Alu Utus Je Kue-Kueh

Bereng Barigas Kahaban Keleh

 

8.Itah Manyarah Dia Malayan

Dengan Hatalla Je Katamparan

Uka Manenga Nyalung Kaharingan

Inkes Intu Behas Hambaruan

 

9.Sangku Inyarah Intu Baun

Sangku Impunduk Je Melai Baun

Narai Ilaku Inenga Dinun

Tuah Rajaki Je Uras Atun

 

10.Sangku Inyarah Dengan Bagulung

Behas Imintih Bangkusan Timpung

Panyalumpuk Entang Penyang Hatampung

Sama Belum Tatau Manyambung

11.Sangku Inyarah Kalutuh Helu

Imapui Manyan Sangku Inggaru

Lampang Ewau Je Mangat Tutu

Mukei Kuasan Je Raja Uju

 

12.Hetuh Itah Sama Mite

Intu Bentuk Je Biti Are

Behas I-Intih Hariten Pire

Tanda Panenga Je Pasti Tege

 

13.Hetuh Itah Uras Mingat

Pasin Hatalla Batang Salamat

Aluh Narai Bewei Kahimat

Gawi Manjadi Hayak Imberkat

 

14.Pasin Hatalla Jadi Inarang

Cuba Irima Tuntang Ingumang

Bara Tamparae Sapanja-panjang

Ingandung Bahas Parei Nyangen Tingang

 

15.Hetuh Itah Uras Katawan

Bentuk Ungkup Utus Babuhan

Jalan Helu Tege Kalampangan

Janjin Hatalla Tatahian Huran

 

16.Majelis Kaharingan Jadi Imberkat

Ranying Hatalla je Mampaingat

Hetuh Utus Mamparahan Kabulat

Bereng Batuah Belum Salamat

 

17.Hajamban Jetuh Bulau Mandurut

Harantean Riwut Bahing Karungut

Peteh Nyai je Inai Mangut

Parit Balanga je Runjan Riwut


18.Balanga Bulau je Runjan Riwut

Turus Panatau je Inai Mangut

Muhun Pahayak Ambun Hadurut

Eweh je Tawa Tatau Basewut

 

19.Sarah Sangku Sampai Tuh Bewei

Basarah Penyang Je Hinje Simpei

Mamparahan Ampin Kabulat Atei

Kaharingan Belum Penyang Karuhei

 

20.Sangku Inyarah Dengan Hatalla

Kahimat Itah Bakas Tabela

Tuah Rajaki Atun Babala

Umur Panjang Belum Baguna

 

21.Hetuh Itah Basarah Bulat

Hinje Atei Tiruk Pampakat

Manintu Hatalla Uka Kahimat

Bereng Barigas Itah Salam

 


Kandayu Mantang Kayu Erang

 

Kandayu mantang kayu erang adalah sebuah kidung yang berisikan tentang perjalanan Banama Tingang mandulang Bulau Untung Taheseng Panjang (Memohon rezeki dan umur panjang) yang dilakukan oleh Raja Telu Hakanduang yaitu Raja Tunggul Garing Sanguman, Mantir mamaluhing Bungai dan Linga Rawing Tampun telun yang telah mendapat anugrah dari Raying Hatalla sehingga Raja Telu Hakanduang memeiliki sakti yang dapat memeberikan rezeki, umur panjang, sehat sejahtera kepada semua mahluk. Kandayu ini digunakan dalam persembahyangan (Basarah) Umum dan tidak untuk Basarah keluarga.

 

1.Atei Itah Halajur Mangganang

Maniruk Auh Te Sapanja-Panjang

Auh Lunas Jalan Malempang

Panamuei Randung Banama Tingang

 

3.Banama Tingang Dia Tiliang

Itah Samandiai Uras Mahining

Palus Inulak Auh Bataling

Raja Ngarangan Je Balai Mihing

 

5.Auh Kandayu Sasar Basikap

Banama Nahalau Ambun Tatilap

Panjungan Manjung Unuju Ancap

Lawang Haselan Kalawet Batatap

 

7.Tamuei Banama Paham Bagulung

Dia Nyarita Je Luwuk Tanjung

Banama Tingang Paparantung

Tende Lewu Bukit Ambun Bagantung

 

10.Gawin Mantir Uras jadi

Limbah balaku Ewen Nanjuri

Lumpat Banama Mengkak tali

Banama Haguet dia Balihi

 

11.Tamuei Banama dia Bambilit

Nanturung Tumbang je lawang Langit

Raja Tantilap je Utus Rihit

Asun Bulan Manjijit Huit

 

13.Ampin Tamuei Banama Bagulung

Tende Nyawau Rahan Timpung

Uluh Uras Rata Hatampung

Ungkup Babuhan Laut Mangantung

 

15.Banama Namuei Hararahan

Murik Tumbang Kasabahan

Burung Metu Macam Bakuyan

Lauk Bilis Ranying Manjuhan

 

17.Tende Banama je Kanjanjulu

Raja Mantir Mendeng balaku

Dengan Rajan Burung Metu

Takar Gantang Inenga Telu

 

19.Labehu Eka Tambun Baputi

Talagan Tuah Talagan Rajaki

Akan Gagenep Uluh je Ati

Bakas Tabela Hatue Bawi

 

21.Mantir Mendeng je Taragatang

Mahining Auh Kanderang Tingang

Harandue Raja Mambuka Lumpang

Sarangan Bulau Untung Panjang

23.Banama sampai Kaleka Lewu

Bua are macam baribu

Genep Batang Masak Manuru

Teras Sawang Salanja Sanselu

 

25.Bihis – Bihisa Tarantang Garu

Mimbit Tintue sama Baramu

Babaran Garing Karungan Metu

Manuk Bawui Lakang Buku

 

27.Raja Mantir Haguet Manyampan

Bahata Tambak Tuntang Panginan

Tuntang Balai Sarin Kambungan

Akan Likut Kaleka Batu Nindan

 

29.Lasang Dumah Hai Pahalendang

Mantir Mandui Salumpuk Entang

Intu Talagan Untung Panjang

Rajaki Tuah Tatau Sanang

 

31.Limbah Raja Mendeng Mujan

Salumpuk Mandui Nyalung Kaharingan

Teras Sawang Upah Ngaragan

Jamban Injijit Ihalalian

 

33.Panamuei Banama dia Kejau

Mahalau Tasik Rampang Matan Andau

Are Eka Ije Ihalau

Sampai Banama Ije Pulau


35.Murik Danum Barirai Parantung

Mahalau Lewu Bukit Batenkung

Buntut Nusa Kilat Lambayung

Tarusan Kumpang Tame Bagulung

 

37.Hangkalime Mantir Najuri Magun

Dengan Rawing Tempun Telun

Tinai Kameluh Tempun Tiaawun

Taluh Inggau Uras Atun Dinun

 

39.Tapuk Batang Danum Sangkalila

Danum Tatau Baranuha

Tengan Awi Ranying Hatalla

Tende Lewu Kasinta Raja

41.Bukit Sinta jadi Gawi

Banama Inulak Mujan Jadi

Murik Tarusan Nyalung Nantiri

Manyundau Tamparan Je Itah Ati

 

43.Murik Danum Simpei Karuhei

Danum Hasahep Penyang Karuhei

Lasang Timpung injam Bewei

Hapan Mantir Nangkaje Rawei

 

45.Banama Haguet Murik Laju

Eleh Tapuk Tasik Sangkalemu

Pahalendang Banama Bahalap Tutu

Raja Ngaragan Je Ewen Telu

 

47.Ampin Banama Jalanae Rangkah

Banama Tapuk Tasik Manuah

Sangomang Haluan Japan Tatah

Lampang Ije Kabawak Kandarah

 

49.Mahalau Bukit Are Tutu

Hakayu Penyang Karuhei Sangkalemu

Uju Bukit Ije Batantu

Banama Tende Laut Lewu

 

51.Panjalanan Banama Manamuei

Ije Inggau Tege Bewei

Bungai Langit Rajan Manyamei

Tende Bukit Tampung Karuhei

 

53.Banama Tulak Tame Tarusan

Tapuk Danum Letai Runjan

Panamuei Hindai Tau Malayan

Tame Banama Hasambau Rahan

 

55.Batulak Tinai Banama Manuju

Tarusan Bulau Sangkalemu

Panamuei Banama Paham Laju

Tapuk Tasik Mandalan Raja Telu

 

57.Raja Mantir Balaku Untung

Banama Palus Haguet Bagulung

Bulau Namburak Tarusan Nanturung

Tapuk Tasik Gandang NgarambangGarantung

59.Panamuei Banama je Jala-Jalan

Murik Tusan Garing Habusung Runjan

Palus Tapuk Tasik Handaran

Hayak Tende Intu Ije Rahan

 

61.Telu Raja Tunggal Sangomang

Palus Naturung Ije Pahalendang

Batang Garing Tau Nganderang

Mangku Amat Jaya Nyangiang

 

63.Panamuei Banama je Paham Panjang

Manyarahan Pantai Danum Sangiang

Mandulang Bulau Untung Panjang

Tapuk Tasik Jaleang Tingang

 

65. Panamuei Banama je Panju-Panjung

Telu Haramaung Pandulang Untung

Akan Itah Tatau Manyambung

Palus Tapuk Tasik Malambung

 

67.Haguet Banama Paparantung

Tamuei Raja Telu Paham Bagulung

Nyandar Batang Lunuk Bagantung

Tapuk Danum Nyalung Batengkung

 

69.Kagantung Gandang Sampai Jadi

Raja Telu Batatap Biti

Mingat Kasaktian Sapire Ije Ati

Ewen Telu Palus Mandai

 

71.Pakaian Uras Ihapan Jadi

Raja Telu Haguaet Mandai

Tisin Bulau Sinta Mani

Ie Mahapan Aran Raja Putar Tiki

 

73.Mendeng Hayak Raja Telu

Uras Manuju Upun Kayu

Erang Tingang Gambalang Nyahu

Tuntang Kayu Pampang Saribu

 

 

 

75.Timang Erang Saraba Jadi

Janjin Hatalla Lalus I-Awi

Pa-Intih Hatalla ije Mandai

Tikas Sangomang Ije Biti

 

77.Hete Sangomang Melai Bajanda

Duhung Inyilak Hapan Mambuka

Bungking Ranggang Gitae Huma

Eka Kameluh Anak Hatalla

 

79.Talagan Tuah Lampekung Rajaki

Uras Imekat tuntang Injawi

Kahimat mangat Tau Manjadi

Samandiai Maksud je Kurik Hai

 

81.Uras Muhun Raja Telu

Bara Kayu Gambalang Nyahu

Pusaka Baguna Rata Dinu

Kaharingan Belum Penyang Sangkalemu

 

83.Dengan Angking Ewen Balaku

Sapire Bewei Ije Tau

Supun Untung bulau Sangkalemu

Kare Tangkalasan je Bunu Hantu

 

85.Kagantung Gandang Sukup Gawi

Ilalus Raja Telu Biti

Mampandui Salumpuk Sapire je Ati

Mangat Batuah Belum Marajaki

 

87.Panamuei Banama Dia Kejau

Tapuk Batang Danum Banyahu Bulau

Hetuh Are Taluh Inyundau

Kayun Penyang Karuhei Tatau

 

89.Labehu Handalem Riam Hatuntung

Banama Tapuk Tasik Sari Gadung Untung

Tende Manjala Lauk Untung

Eweh Je Kumae Tatau Manyambung

 

 

 

91.Bukit Tanjung Sampai Jadi

Tende Ungkup Sawang Gawi

Uluh Are Panggil Barami

Banama Bajarat Imeteng Tali

 

93.Rata Jadi Gawi-Gawian

Masak Uras Bari Panginan

Panggil Are Biti Bakuyan

Uras Inyurung Tuntang Nyarungan

 

95.Ewen Mampendeng Batang Sawang

Bawin Sandah Je Nangkasiang

Kayun Karuhei Akan Karambang

Sirat Bulau Je Hakalingkang

 

97.Gawi Uras Jadi Sadia

Upun Sawang Jadi Inata

Bakam Nyalung Kaharingan Impalua

Tengan Awi Ranying Hatalla

 

99. Banama Masuh Danum Banyahu

Manyarurui Jalae Ije Helu

Supun Untung Are Ilaku

Inanjuri Kareh Je Sampai Lewu

 

101.Panamuei Randah Banama Buli

Sampai Eka Tempun Gawi

Palatar I-Uluh Injarat Tali

Tatambat Hila Lawin Kamburi

 

103.Andau Sawah Tarang Balawa

Kare Gawi Tinai Nampara

Rangkan Panginan Uras Impalua

Bara Balai Lambang Palangka

 

105. Panginan Uras Jadi Sadia

Piring Saling Akan Impalua

Bangkusan Timpung Uras Iriksa

Bungkar Puat Randung Banama

 

 

 

 

107.Raja Telu Hakanduang

Mameteng Manas Nelun Lamiang

Jamban Karuhei Untung Panjang

Panyalembang Untek Tuntang Panarang

 

109.Palempang Jalan Tikas Tuh Helu

Hajamban Riwut Bahing Kandayu

Insanan Awi Je Raja Uju

Akan PanungkupRaja Bunu

 

111.Mangat Itah Rata Katawan

Tamuei Banama Murik Jalayan

Jalanae Balaku Nyalung Kaharingan

Kayun Penyang Panatau Panuhan

 

113.Auh Malempang Kalutuh Bewei

Jamban Ikei Narui Parawei

Kakare Auh Keleh Inyimpei

Ihaga Irima Je Huang Atei

2.Banama Muat Paramun Gawi

Ije Mahi Dia Ati Balihi

Tarantang Garu Due Puluh Ije Biti

Puat Banama Je Sampan Jadi

 

4.Tulak Banama Kitar Gantau

Naharep Matan Je Andau Tumbu

Panamuei Banama Gulung Pahuru

Dengan Kakare Taluh Inggau

 

6.Manjung I-Urik Dia Narusan

Tende Balaku Sawang Kaharingan

Tihang Banama Murik Jalayan

Namuei Danum Tatau Nyahukan

 

8.Banama Tingang Palus Tende

Mantir Mantang Rahan Dare

Putir Santang Ewen Hanyahe

Rajan Kameluh Bawi Hatue

 

9.Mantir Mansanan Ampin Jalana

Untung Rajaki Inenga akae

Lilis Lamiang Hapan Manduae

Bakam Supu Hapa Nyarangae

 

12.Lawang Langit Haluan Banama

Jamban Sangiang Mantir Balua

Bukit Masuluh Bintap Tantawa

Tende Lewu Bukit Tambak Raja

 

14.Handue Raja Mantir Nanjuri

Rahan Timpung Nyai Siti

Umur Panjang Tuah Rajaki

Banama Batulak Rahui Ngamburi

 

16.Panamuei Banama Dia Panjang

Murik Pantai Danum Sangiang

Raja Tatau Labih Sanang

Mina Bulau Telu Karung Kajang

 

18.Banama Namuei hai Pahalendang

Mantir Mandulang Untung Panjang

Murik Pantai Danum Sangiang

Sampai Tumbang Hulang Hagandang

 

20.Tamuei Nyandar Randung Banama

Mamuat Balai Lambang Palangka

Eleh Hakanderang jadi Hakaja

Dengan Panatau Tingang Rangga

 

22.Banama Miar Jala-jalan

Murik Batang Danum Jalayan

Pahalendang Lewu Palus Gitan

Bagare Kaleka Batu Nindan

24.Mantir Marentah Tarantang Garu

Lumpat Tame Huma Ungku

Sapala Namuei Uras Ilaku

Behas Jite Ije paham perlu

 

26.Bagantung Banama Tende Batahan

Manunggu Masak Bari Panginan

Teras Sawang Entang Pakanan

Ganan Luyang Bawin Balian

 

28.Raja Dumah Puat Sadia

Uluh Lewu Kaleka Due Umba

Babaran Garing Imuat Kea

Ampar Dulang Lantai Parada

 

30.Mantir Dumah Mendeng Najuri

Lewu Tamparan Ulun Tuh Ati

Rajan Kameluh Putir Nyai

Raja Uju Basakati

 

32.Banama Tulak Ampin Jadi

Batu Nindan Jadi I-Ilihi

Hayak Auh Paham Karami

Tapuk Tasik Ngantung Santagi

 

34.Hining Itah Bara Bahut

Kinjap Uluh Tau Manyewut

Banama Namuei Dia Baliut

Jete Bagare Pulau Karungut

 

36.Banama Tapuk Danum Jalayan

Batang Danum Menteng Bajaman

Bukit Sua Tintun Haluan

Tende Banama Tikap Malayan

 

38.Jadi Inanjuri Haguet Banama

Rawing Tempun Telun Mahin Umba

Murik Nalatai Lewun Raja

Tarusan Pahuru Barantai Ihuru Kea

 

40.Sampai Bukit Sinta Kasambuyan

Mantir Lumpat Rahan Runjan

Panamuei Jalanae Uras Insanan

Sangumang Lentar Rata katawan

42.Panamuei Banama kejau ingguang

Tapuk Tasik Riak Mihing Sambang

Sampai Manelak Baner Sangkuang

Simpei Karuhei Kaleka Huang

 

44.Dumah Mantir Nyampan Jalanae

Supun untung Lamiang Induae

Entang Tingang Tintun Tujuae

Bakan Batu Uka Nyarangae

 

46.Haluan Banama Sangumang Bahut

Ie Manelak Rasau Kaput

Hayak Tarusan Ambun Hadurut

Tatau Nyahukan Tasik Basewut

 

48.Pantar Nyalung Bukit Batu jadi Gitan

Raja Telu Uras jadi Katawan

Nutung Garu Mapui Manyan

Murik Batang Danum Bapantis Runjan

 

50.Bukit Uju Bara Tinggang

Banama Tende Huang Laut Batang

Mantir Balua Jamban Ingancang

Menarui Jalanae Banama Tingang

 

52.Bara Hete Banama Batulak

Limbah Dinun Kare Kahandak

Dengan Bapae Raja Hakutak

Indue Inyundau Tamparan Sulak

 

54.Rahan Kameluh Indu Hyai Inai Mangut

Nyai Mahaga Runjan Riwut

Eweh Sundau Tatau Basewut

Sandik Karuhei Penyang Sambalut

 

56.Bukit Linda Bulau Eka Tende

Mantir Lumpat Rahan Dare

Nyai Kameluh Uras Tege

Uluh Danum Karimui Kampeleng Hete

 

58.Banama Dimpah Dia Bambilit

Nanturung Danum Hintan Natimbung Langit

Gadung Gasa Balai Masigit

Upun Garing Tungket Langit

60.Tulak Banama Tinai Bajalan

Limbah Jadi Maja Ije Rahan

Tame Tinai Ije Tarusan

Tapuk Tasik Kaharingan

 

62.Uras Jadi Taluh Ilaku

Batulak Tinai Raja Telu

Limbah Manyundau Tingang Tatu

Murik Danum Nyalung Marakunju

 

64.Banama Namuei Jajalan Kejau

Supun Untung Are Inyundau

Benang Entang Kandarah Bulau

Tapuk Tasik Pawah Bulan

 

66.Dimpah Tasik Malambung Bulau

Gitan Pahalendang Ije Pulau

Jamparan Banama Dia Ihalau

Tende Manduan Kare Panatau

 

68.Raja Telu Ewen Hakanduang

Banama Narusan Salat Sawang

Danum Mendeng Nantimbung Langit Ije Ingguang

Tende Bukit Bulau Kagantung Gandang

 

70.Mendeng Raja Tunggal Sangomang

Lumpat Lewu Bukit Kagantung Gandang

Pakaian Sukup Batun Penyang

Duhung Hintan Intu Kahang

 

72.Mangkepan Tisin Sinta Mani

Kayu Erang Palus Indai

Tamparan Samandiai Uras Ati

Uka Kare Gawi Uras Tau Manjadi

 

74.Ampin Raja Tunggal Sangomang

Sampai Upun Kayu Erang

Hete Raja Mendeng Manimang

Tempun Gawi je Tatau Sanang

 

 

 

 

76.Tungking Langit Palus Mandai

Kayu Erang Sulak Ati

Batang Erang Kayu Sakti

Edae Bungking je Sapan Jadi

 

78.Kameluh Bulan Bawin Jatta

Kameluh Anak Ranying Hatalla

Supun Untung Ilaku Raja

Nyalung Kaharingan Induae Kia

 

80.Taluh Handiai Uras Dinun

Ampin Raja Handak Muhun

Utus Rihit Tilap Manurun

Tukep Sampai je baner Upun

 

82.Raja Telu Hakanduang

Limbah Mandai Mantar Pinang

Manyundau Raja Angking Penyang

Tuntang Kameluh Putir Selung Tamanang

 

84.Ngantung Gandang Sukup Gawi

Raja Mantir Mendeng Nanjuri

Hakaliling Sapire je Ati

Rajan Kameluh Pire-pire Biti

 

86.Tulak Banama Bara Lewu Bukit

Jarat I-Engkak Palantar Injijit

Supun Untung Uras Imbit

Danum Mendeng Nantimbung Langit

 

88.Ayun Balai Sarin Kambungan

Mangat Tatau Uras Katawan

Panamuei Banama Murik Jalayan

Mimbit Salumpuk Entang Bakawan

 

90.Haguet Banama Murik Harantean

Ungkup Sawang Sapire Je Gitan

Raja Telu Namuei Kabajuran

Bukit Tanjung Eka Tujuan

 

 

 

 

 

92.Hetuh Banama Ba-Ungkar Puat

Lakang buku Impalumpat

Indang Salangking Apang Salamat

Bagawi Karas Atei Bahimat

 

94.Limbah Ngantihan Hapantar Pinang

Sama Ngantung Tulang Batekang

Telu Raja Hakanduang

Ewen Mimbul Batang Sawang

 

96.Sadia Jadi Gawin Karambang

Telu Raja Mendeng Mangkang

Batang Sawang Palus Inimang

Tempun Gawi Je Tatau Sanang

 

98.Limbah Jite Panggil Bakarak

Buli Ekae Tintun Kahandak

Kilau Ampin Ampah Bakarak

Banama Tingang Handak Batulak

 

100.Pambulin Banama Paham bagulung

Tapuk Tumbang panjungan Manjung

Palus Masuh Paparantung

Tilap Ambun Lepah Nanjung

 

102.Banama Tingang Jadi Dumah

Mimbit Untung Rajaki Tuah

Karuhei Tatau Penyang Panyampah

Tampalawei Andau Je Durut Sawah

 

104.Matan Andau Jadi Gantung

Raja Nanjuri Supun Untung

Kayun Karuhei Penyang Hatampung

Bara Ngambu Tasik Malambung

 

106.Baungkar Puat Banama Tingang

Behas Timbuk Malabien Gantang

Bulau Singah Malabien Timbang

Depen Uei Hanjuju Gawang

 

 

 

 

 

108.Buwur Behas Hambaruan Rata Jadi

I-Hantuk Imalas Hayak Inyaki

Hampatung Tuah Dengan Rajaki

Kahapus Hakekat Niat Gawi

 

110.Kalutuh Auh Jalan Malempang

Nyarita Tamuei Banama Tingang

Ije Ngaragae Raja Tunggal Sangomang

Manalih Batang Kayu Erang Tingang

 

112.Uras Sukup Taluh Indinu

Awi Raja Ewen Telu

Lepah Inanjuri Kalutuh Helu

Kayun Penyang Je Sangkalemu

 

114.Jalan Malempang Tende Helu

Tende Kia Riwut Kandayu

Mahapan Kandayu Rawei Balemu

Basarah Akan Hatalla Ngambu

 



 

 

Kandayu Parawei

 

Kandayu parawei adalah kidung yang berisikan sabda dari Raying Hatalla Langit yang berbentuk nasehat- nasehat yang dapat menguatkan iman Umat Hindu.

 

1.Nyahu Hai Paham Bataling.

Marawei Utus Uluh Kaliling

Kilau Pahiau Suling Gariding

Nasa Kaharingan Balai Mihing

 

3.Batengkung Hiau Nyahu Hai

Marawei Utus Dia Suali

Murik Tarusan Nyalung Nantiri

Manyundau Tamparae Je Itah Ati

 

5.Langit Petak Jadi Balawa

Ulun Kalunen Jadi Inampa

Taluh Handiai Saraba Injapa

Kalute Sulak Gawin Hatalla

 

7.Nyahu Hai Ayun Hakumbang

Hayak Kilat Je Paham Panjang

Bara Bukit Kangantung Gandang

Balua Tahanjungan Je Kayu Erang

 

9.Auh Nyahu Kilat Batantu

Manyarurui Tamparan Talu Helu

Inyaksi Indehen Raja Uju

Kaharingan Marawei Dia Balemu

 

11.Kilat Panjang Nyahu Hakumbang

Balua Bukit Nganderang Tingang

Raja Uju Ewen Hakanduang

Kaharingan Nyarurui Ela layang

 

13.Kilat Panjang Nyahu Ngaruntung

Riwut Marawei Penyang Hatampung

Sama Mananggar Gantang Untung

Ulun Uras Tatau Manyambung

 

15.Auh Palempang Baguna Tutu

Akan Utus Je Raja Bunu

Tutuh Kameluh Balimut Batu

Peteh Muhun Je Bara Ngambu

2.Kilat Panjang Nyahu Batengkung

Nyahu Marawei Utus Bagulung

Tegah Uap Je Gadung Untung

Dimpah Rahusan Tasik Malambung

 

4.Metuh Kaput Je Dia Gitan

Hatalla Manyewut Auh Tamparan

Hamauh Manyewut Intan Kaharingan

Kaput Hapisah Palus Sabahan

 

6.Peteh Mandehen Ranying Hatalla

Dengan Kalunen Ije Inampa

Nyuang Petak Nguntep Dunia

Ela Manggawi Taluh Je Papa

 

8.Nyahu Hai Kilat Balawa

Auh Peteh Ranying Hatalla

Kaharingan Tatap Dehen Ihaga

Sampai Petak Langit Inaheta

 

10.Nyahu Hai Kilat Balawa

Jamban Peteh Ranying Hatalla

Mamparendeng Itah Ela Laya

Kaharingan Jete Jalan Balawa

 

12.Ujan Labat Kilat Hanyahu

Kaharingan Jalan Tanduhan Helu

Peteh Hatalla Dia Balemu

Marawei Utus Je Raja Bunu

 

14.Kalute Kapaham Auh Parawei

Balaku PenyangHinje Simpei

Inyimpei Indehen Huang Atei

Murik Tarusan Balawang Karuhei

 

16.Auh Parawei Tikas Tuh Helu

Hajamban Riwut Rawei Kandayu

Manyarurui Peteh Hatalla Ngambu

Panjanjuri Paseban Hulu Banyahu

 

17.Ampin Pasin Ranying Hatalla

Akan Itah Sahapus Dunia

Balai Kaharingan Tege Inampa

Jamban Manyimpei Peteh Hatalla

 

 

Kandayu Mambuwur Behas Hambaruan

 

Kandayu mambuwur behas hambaruan dinyanyikan untuk mengiringi petugas membagikan behas hambaruan kepada semua peserta basarah. Mengoles telur ayam dan meneteskan undus (minyak kelapa) serta memercikan air tampung tawar. Bersamaan dengan itu pula peserta Basarah menerima anugerah dari Ranying Hatalla Langit yang telah dimohonkan dalam pelaksanaan Basarah (persembahyangan).

Kandayu ini terdiri dari tujuh ayat yang disesuaikan dengan jumlah beras hambaruan dalam satu bungkusan timpung yang berjumlah tujuh butir, dengan maksud sesuai denag Ranying Hatalla Langit yang disebut Raja Uju Hakanduang, Kanaruhan Hanya Basakati untuk menyampaikan anugerahnya kepada seluruh peserta Basarah. Kandayu ini dapat diulang – ulang sesuai keperluan sampai pelaksanaan Mambuwur Behas Hambaruan. Lirik Kandayu tersebut berisikan harapan dan do’a restu yang telah dianugerahi Ranying Hatalla Langit agar dapat menyatu dan dapat berguna didalam kehidupan. Kandayu Mambuwur Behas hambaruan ini hendaknya diikuti dengan sungguh – sungguh dan hikmat, sebagaimana dalam ayat kandayu dibawah ini.


1. Uajan – ujan aseng panjang
Sambalut simpei bambang penyang
Mandehen bulau untung panjang
Namburak rabia nyaman tuyang

2. Nasaki dahan/tanteluh manuk darung tingang
Batambang untung aseng panjang
Bereng barigas belum tatau sanang
Batarung pulu lampang hagatang

3. Mamantis nyalung kaharingan
Akan entang tingang mangawan
Utus Raja Bunu te huran
Manyelem behas hambaruan

4. Nanjuri-ku bangkang haselan tingang
Batu junjun karepurun entang
Malisen bara peres panganduang
Sama rata baumur panjang

5. Kuruk bulau hambaruan
Sambalut nyalung kaharingan
Balasang kandayu iye nyawanan
Tumun peteh tingang tatu huran

6. Sama kanuah anak jatha lampang
Manasa pandung je balau panjang
Hajamban kandayu je kayu erang
Nanjak-ku bukit uju hanya hajenjang

7. Nutuh bulau pungkal raja
Hajamban peteh Ranying Hatalla
Bawi hatue bakas tabela
Kurik hai dia imbeda

 

Komentar

Postingan populer dari blog ini

Materi Ke-3 Agama Hindu Kelas XII

Kelas XII Bab IV ASHTANGGA YOGA DAN MOKSHA

Materi : C. SAD DARSANA